AAMADU UMAAR JAH: Yiyannde e feere no pot-ɗen golloraade e firooji ɗii

By AAMADU UMAAR JAH, on 20-12-2009 00:37

Views : 12193    

Favoured : None

Published in : Projets, Gestion


aajSo goonga, no ngollorto ɗen nii feewnitaaki mi, ellee ko ɗaɗndu walla jiiroo.
Alaa ko kenyoto-ɗen, goolle ɗee ngalaa happu, moƴƴinde nde ɓuri himmude hay so ene leelta seeɗa. E yiyannde am, moƴƴi ko ƴeewto ɗen no ngollorto ɗen nii, peewniten ɗum, nanondiren e laawol no ngollorto ɗen. Faandaare yiyannde am ndee ko : ko yo yimɓe fof ngollodo (conydu/travailler /récolter ensemble) e nder dumunna dottaaɗo, mo woni kala e bannge mum walla e yantude e woɗɓe ;  yimɓe fof ndentina ko ngollii ko ɗo gootel (e nehaande golle ɗee, walla e gerngal), wonɓe e nehaande (walla e gerngal golle ɗee njuurnitoo ɗum, ceɗa ɗum, tonnga ɗum, neltira tonngol ngool e yimɓe ɓee ; caggal ɗuum yimɓe ɓee ndokka miijooji mum en e tonngol gartiraangol e mum en ngool, etee njokka kadi firooji mum en ; ɓe neltira yiyannde maɓɓe e tonngol ngool , ɓe neltira kadi ko ɓe njokki e firo ngoo to gerngal / carwo / ndaɗɗuɗi / nehaande golle ɗee. So ɗum ɓennii, ko hawraa fof naattinee e faawru nduu (gerngal / carwo / ndaɗɗudi). Nii woni, e dow nanondiral e paamondiral, mo woni kala, so ene yiɗi, ma tawtore daawe golle ɗee fof ? Etee kala ko tonngatee, ko enen fof nanondirta heen, ko hawraa fof mooftee, golle njokka.  En nduttotaako e nafoore majjum. Yiyannde am ndee ko e dow peeje ɗiɗi. 


 
A./ FEERE ADANNDE : gollaade laabi ɗiɗi e nder kala lewru :

1- Ɓurɓe humpitaade e golle ɗee, hono Bookara Aamadu Bah e Umaar Bah yo ngaawtano en kelme pireteeɗe ɗee, laabi ɗiɗi e nder kala lewru, nyande go’o (1) lewru e nyande sappo e joy (15) lewru, laawol kala kelme joy ( 5), hawra kelme sappo (10) e nder kala lewru. Ene moƴƴi ɓe nanondira e doggol kelme neldeteeɗe ɗee, ɓe ndokka firooji kelme ɗee e engeleere walla e farayse, hade maɓɓe neldude ɗe to yimɓe heddiiɓe ɓee . So ɗum alaa, mo woni kalayo sakku feere no heɓiri firo kelme ɗee e farayse walla e enngeleere, ekon. Kelme ɗee neldetee eyimɓe ɓee ko nyande 1 e nyande 15 lewru kala ;
 
2- So Bookara Aamadu e Umaar Bah neldii kelme ɗee, mo woni kala hokkee daawal, golloo heen no waawri,  walla no yiɗiri  (so kanyum tan gooto, walla so e ballondiral e woɗɓe, e ko nanndi heen) : daawal golle  ene waawi wonde yontere hono balɗe 7 so famɗii, walla balɗe jeenay 9 so heewii, hawra hakkunde 1 e 9 lewru (wonande neldal gadanal ngal) e hakkunde 15 e noogaas e nay lewru (wonande neldal ɗiɗaɓal ngal).
 
3- Nyande sappo (10) lewru kala, e nyande noogaas e joy (25) lewru kala,  mo woni kala ene foti neltirde ko gollii ko to Bookara Aamadu e Umaar Bah. Mo neldaani e nder daawal ngal fof ene waawi abbinde neldal mum, kono so o leeltii haa golle ɗee ceɗaama, tonngaama, ruttantaake sabu makko.
 
4- Seɗtaade golle ɗee, e heblude neldal goɗngal, wonande Bookara Aamadu Bah e Umaar Bah ko hakkunde sappo (10) e sappo e nay (14) lewru (wonande neldal gadanal ngaal), e hakkunde noogaas e joy (25) e noogaas e jeenay (29) lewru (wonande neldal ɗiɗaɓal ngaal).
 
Woora noon haa nde golle ɗee njoofi fof, walla haa nde yimɓe nanondiri e waylude laawol ngool. So golloraama hono nii, jiɗɗo gollaade heen fof ma dany no gollorii, sabu wonaa nyande kala yimɓe ɓee fof keɓata gollaade e ordinateeruuji (so e nder galleeji, walla e sibeeruuji, walla e nokkuuji goɗɗi, e ko nanndi heen).  
 
Kono so woorii no fuɗɗoraa nii, yimɓe ndaɗondirat, walla nii wooda heen woppuɓe golle ɗee; sabu teskaama aɗa woni e miijaade e helmere tan haa tonngaaka ara e ma, walla kelme goɗɗe pireteeɗe njettoo e ma, ekon….
 
So tawii ko hollitaa ɗo ko (nelde laabi ɗiɗi e nder lewru ene teddiri yimɓe ɓee,ene waawi artireede e feere ɗiɗaɓere ndee.
 
B./ FEERE  ƊIƊAƁERE : gollaade laawol gootol e nder kala lewru :
 
So tawii gollaade laabi ɗiɗi e nder lewru ene teddiri yimɓe ɓee,ene waawi artireede e feere ɗiɗaɓere ndee.
 
laawol gootol e nder lewru, yeru e fwaade e no holliraa dow nii :
 
1- Bookara Aamadu e Umaar Bah nelda kelme pireteeɗe ɗee nyande 1 lewru kala ;
 
2- Mo woni kala hokkee daawal balɗe sappo, neltira ko gollii ko to Bookara Aamadu e Umaar Bah nyande sappo e goo (11) lewru kala.
 
3. Ɗoon e maayirde lewru nduu, Bookara Aamadu e Umaar Bah ndokkee daawal jaajngal mbele eɓe waawa : 1. seɗtaade e tonngude firooji ɗii. 2. heblude neldal goɗngal (kelme goɗɗe pireteeɗe).
 
4. Nyande 1 lewru Bookara Aamadu e Umaar Bah neltira tonngol firooji ɗii, nelda kadi kelme 10 goɗɗe pireteeɗe.
 
5. Hono no wiyraa e dow nii (t°2), mo woni kala hokkee daawal balɗe sappo, mbele : 1. ene yuurnitoo tonngol ngol Bookara Aamadu e Umaar Bah kebli ngol, hokka heen miijo mum. 2. ene jokka golle firo ngoo. Caggal (ɓaawo)
ɗuum, o neltira golle makko to Bookara Aamadu e Umaar Bah nyande sappo e goo (11) lewru.
 
Wooree noon haa nde golle ɗee njoofi kala : mo woni kala waɗa e hakkille mum ɗee geɗe ,,,, :1. nyande 1 lewru, omo foti neldeede kelme pireteeɗe, e tonngol kelme piraaɗe ; 2 . omo foti gollaade e ko o neldaa ko tuggi nyande  1 haa nyande 10 lewru kala. Ɗum jeyee e ngoƴaaji men, to mbaaw ɗen wonde fof e winndere he.
 
Woora noon haa nde golle ɗee njoofi fof, walla haa nde yimɓe nanondiri e waylude laawol ngool. So golloraama hono nii, jiɗɗo gollaade heen fof ma dany no gollorii, sabu wonaa nyande kala yimɓe ɓee fof keɓata gollaade e ordinateeruuji (so e nder galleeji, walla e sibeeruuji, walla e nokkuuji goɗɗi, e ko nanndi heen).  
 
 Mbeɗe ɗaɓɓi e Bookara Aamadu e Umaar Bah ƴeewtotoo ɗuum, kollita yimɓe ɓee miijo ngoo. Munyanee kam haa ɗo e dumunna daɓɓo, ma mi neldu on firo miijo noo e farayse. On njaaraama.
 
Aamadu Umaar Jah

Last update: 20-12-2009 01:03

Vos commentaires (jowe mon) Citer cet article (Jubbu e winndannde ndee) Favoris (Ɓurɗe labeede) Imprimer (Winndito) Envoyer à un ami (Neldu sehil maa) Envoi sur De.li.cious (Danndu e De.li.cious Articles similaires (Binndanɗe nanduɗe heen) JOKKU TARO...
Imprimer